Artikel

Soms zit stress niet tussen je oren. Soms zit het in je lijf.

Innervida en de samenwerking met Leandra Quevedo Klein Haneveld van HerstelmetQKH

Binnen Innervida kijken we naar de mens als geheel. Niet alleen naar gedrag, patronen en mentale processen, maar ook naar wat het lichaam laat zien wanneer iemand langdurig onder druk staat. Juist daarom is Leandra aan Innervida verbonden. Vanuit haar expertise in voeding, leefstijl, darmgezondheid en DNA-analyse brengt zij de fysieke kant van stress en herstel een volwaardige plaats binnen onze werkwijze.

Want soms ligt de oplossing niet alleen in begrijpen wat er gebeurt. Soms vraagt herstel ook om het ondersteunen van het lichaam dat al te lang heeft geprobeerd vol te houden.

Waarom stress in je lichaam blijft hangen

Door Leandra Quevedo Klein Haneveld

Er bestaat een soort moeheid die niet hoort bij wat iemand op een dag heeft gedaan. Iemand kan acht uur slapen en alsnog moe wakker worden. Een rustige week helpt niet. Een vakantie ook niet. Wat nu?

Dit overkomt ook mensen die al jaren aan zichzelf hebben gewerkt. Mensen die therapie hebben gevolgd en patronen bij zichzelf hebben herkend. Die dingen hebben opgeruimd en zichzelf beter begrijpen. Maar waarom werkt het lichaam dan niet mee? Waar komt die moeheid vandaan, of dat gestreste gevoel?

Soms zit stress niet tussen je oren. Soms zit het in je lijf.

Stress heeft twee kanten. Een kant die te bespreken en te begrijpen valt. En een kant die zich in het lichaam afspeelt, bijvoorbeeld in de lever, in hormonen of in de darmen. Die tweede kant blijft vaak onzichtbaar. Zelfs na jaren werk aan zichzelf kan iemand signalen blijven krijgen die met stress te maken hebben. Daar is soms iets anders voor nodig dan alleen een gesprek.

De kant die te bespreken valt

Begrijpen waar stress vandaan komt, geeft inzicht om aan te werken. Wie ziet waarom hij reageert zoals hij reageert, krijgt ruimte om patronen te herkennen die al jaren worden meegedragen. Zo leert iemand er anders mee omgaan, op een manier die bij hem past.

Binnen Innervida begeleiden we mensen en organisaties vanuit de menselijke ervaring. Wat iemand voelt, denkt en doet onder druk. Hoe stress doorwerkt in gedrag, in contact en in samenwerking. Het gaat over de plek waar iemand staat, op het werk en daarbuiten.

Want een mens is nooit alleen werknemer. Iemand is ook ouder, kind, partner of vriend. Al die rollen samen bepalen hoe stress wordt ervaren en verwerkt.

Onder druk worden patronen zichtbaar. De een trekt zich terug zodra het spannend wordt. De ander neemt juist het stuur over. En weer iemand anders houdt de boel bij elkaar door niet hardop te benoemen wat er speelt. Iedereen handelt vanuit betrokkenheid. Maar gedrag onder stress is zelden een bewuste keuze.

Pas wanneer iemand inzicht krijgt in dat patroon, kan er iets veranderen. Het gesprek gaat niet langer alleen over standpunten, maar over gedrag, de rol en wat er onder de oppervlakte meespeelt. Daar ontstaat ruimte voor andere keuzes.

Praten helpt. Begrijpen helpt ook. Voor veel mensen is dat precies wat nodig is om weer verder te kunnen.

Soms is er nog iets anders nodig.

De kant die in het lichaam zit

Stress is niet alleen iets wat zich in het hoofd afspeelt. Het is ook een lichamelijk proces. Bij stress maakt het lichaam stoffen aan die door het hele lichaam boodschappen afgeven. Adrenaline en noradrenaline zorgen dat het hart sneller klopt en dat de alertheid stijgt. Cortisol komt erbij om het lichaam langer in actie te houden. Dopamine speelt mee in focus en motivatie.

Wanneer deze stoffen hun werk hebben gedaan, moeten ze ook weer worden opgeruimd. Dat doen enzymen, vooral in de lever. Hoe snel dat gaat, verschilt per persoon. Bij de een werken die enzymen vlot, bij de ander langzamer. Een deel van die verschillen ligt vast in het DNA.

Zo kan het dat iemand na een drukke dag relatief makkelijk loslaat, terwijl een ander uren later nog hetzelfde “aan” staat. Zijn lichaam heeft meer tijd nodig om de stresshormonen af te breken. Wanneer iemand langdurig onder stress staat of heeft gestaan, lukt het soms letterlijk niet meer om die stoffen goed op te ruimen. Dit is op dat moment niet alleen een mentaal probleem meer, maar ook een lichamelijk probleem.

Wie daarnaar gaat kijken, begrijpt vaak beter waarom iemand reageert zoals hij reageert. En waarom praten alleen soms niet genoeg is.

De lever en de hormonen

De lever speelt een grotere rol dan veel mensen denken. Hij breekt niet alleen stresshormonen af, maar ook geslachtshormonen zoals oestrogeen, progesteron en testosteron. Wanneer de lever druk is met het opruimen van cortisol, blijft er minder ruimte over voor het in balans houden van die andere hormonen.

Bij hormoonklachten denken mensen vaak: het ligt aan mijn hormonen. Maar in werkelijkheid is het soms de lever die er moeite mee heeft. Als de lever overbelast is met het uitzetten van de chemische stressreactie, heeft hij minder tijd voor het opruimen van geslachtshormonen. Het hele hormoonorkest raakt dan uit balans.

Bijvoorbeeld: het lichaam verbruikt progesteron om hoge cortisolwaarden tot rust te brengen. Hoe meer cortisol, hoe minder progesteron er overblijft. Wat zich dan kan uiten in PMS of een zware overgang, zou in werkelijkheid ook samen kunnen hangen met een overbelaste lever.

Een hormonaal probleem kan in de basis dus ook een leverprobleem zijn, in gang gezet door een lichamelijke stressreactie die niet voldoende wordt opgeruimd.

Slaap die het lichaam niet herstelt

Slaap is het moment waarop het lichaam zich herstelt van de dag.

Het lichaam heeft een biologische klok die aangeeft wanneer het tijd is om te slapen. Dat ritme wordt gestuurd door melatonine, het slaaphormoon dat het lichaam zelf aanmaakt. Net als bij andere hormonen verschilt het per persoon hoe snel dat hormoon wordt afgebroken.

Stress speelt hier opnieuw mee. Cortisol en melatonine zijn elkaars tegenpolen. Als cortisol ’s avonds nog te hoog staat, kan melatonine het lichaam niet goed in rust brengen. Iemand is moe, maar valt niet in slaap. Of valt wel in slaap, maar is om twee uur ’s nachts klaarwakker.

Bij sommige mensen wordt melatonine bovendien te snel afgebroken, ook weer iets wat in het DNA bepaald is. Iemand kan dan moeilijk in slaap vallen of moeilijk doorslapen. Werken daarnaast ook de enzymen die stresshormonen opruimen niet goed, dan wordt het dubbel zwaar. Slapen lukt dan letterlijk niet meer op eigen kracht.

“Je piekert te veel”, krijgt iemand dan te horen. Maar misschien speelt er meer. Cortisol dat het lichaam niet goed uitkomt, melatonine dat er onvoldoende in kan.

De darm doet ook mee

Wat stress met de darm doet, is bij veel mensen bekend. Een gespannen buik, darmen die van slag raken op drukke dagen. De omgekeerde richting is minder bekend.

De darm beïnvloedt namelijk ook hoe iemand zich voelt. In de darm worden stoffen aangemaakt die te maken hebben met rust, slaap en stemming. Serotonine speelt een rol bij stemming en stressbeleving en wordt voor een groot deel in de darm gemaakt. Datzelfde geldt voor GABA, een stof die rust geeft. Beide stoffen worden onder andere geproduceerd door bacteriën die in een gezonde darm thuishoren.

Wanneer de darmflora uit balans is, raakt die productie verstoord. Dat kan zich uiten in stemmingsklachten, vermoeidheid of een lichaam dat sneller op stress reageert dan zou moeten. En aanhoudende stress verstoort op zijn beurt opnieuw de darm. Zo houdt de cirkel zichzelf in stand, totdat hij wordt doorbroken.

De darm en het hoofd staan rechtstreeks met elkaar in verbinding. Echt herstel komt dan ook pas op gang als beide kanten worden meegenomen: het mentale én het lichamelijke.

Twee kanten, één persoon

Therapie en coaching geven inzicht in wie iemand is en hoe hij functioneert. In wat hij voelt, denkt en doet onder druk. In de patronen die hij meedraagt, in zijn rol thuis en op het werk en in hoe hij zich verhoudt tot wat er om hem heen gebeurt.

DNA-analyse en begeleiding vanuit voeding en leefstijl geven inzicht in hoe het lichaam werkt. Hoe enzymen stresshormonen afbreken, hoe hormonen op elkaar inwerken, hoe de darm meedoet en wat het lichaam nodig heeft om in balans te blijven. Dat geeft handvatten om gericht te ondersteunen wat er in het lichaam gebeurt.

Wanneer beide werelden samenkomen, ontstaat er iets bijzonders. Therapie helpt iemand te begrijpen waar zijn reacties vandaan komen en hoe hij zich anders kan verhouden tot wat hem overkomt. DNA-analyse en voedings- en leefstijladvies op maat zorgen ervoor dat zijn lichaam optimaal ondersteund wordt om dat ook vol te kunnen houden.

De ene kant brengt inzicht en richting, de andere brengt veerkracht en herstel. Samen werken ze aan dezelfde mens, vanuit twee invalshoeken die elkaar versterken.

Dat is waar Innervida en HerstelmetQKH elkaar vinden. Twee expertises die normaal langs elkaar heen werken, maar samen een rijker en completer beeld geven. Iemand wordt in zijn geheel gezien. Niet alleen zijn verhaal, ook zijn lijf. Niet alleen wat hij voelt, ook wat zijn lichaam laat zien.

Mensen die vastlopen, ondanks alles wat ze al hebben gedaan, vinden in die combinatie vaak wat ze misten.

Praktische signalen dat stress mogelijk ook lichamelijk meespeelt

  • Moe wakker worden ondanks voldoende slaap
  • Moeite met in- of doorslapen
  • Een lichaam dat “aan” blijft staan
  • Darmklachten of een gespannen buik bij stress
  • Snel overprikkeld of emotioneel uitgeput raken
  • Hormonale klachten die blijven terugkomen
  • Het gevoel hebben dat ontspannen niet meer lukt
  • Vermoeid blijven ondanks rust of vakantie

Praktische tips om je lichaam te ondersteunen

Zorg voor ritme

Het zenuwstelsel houdt van voorspelbaarheid. Regelmaat in slaap, voeding en rustmomenten helpt het lichaam herstellen.

Ondersteun je herstelmomenten

Rust betekent niet alleen stilzitten. Wandelen, ademhaling, ontspanning en vertraging helpen het lichaam om stressstoffen af te bouwen.

Let op je darmgezondheid

Voeding beïnvloedt direct hoe het lichaam omgaat met stress. Gezonde darmbacteriën ondersteunen rust, slaap en stemming.

Kijk verder dan alleen mentale stress

Soms zit de uitputting niet alleen in wat iemand denkt of voelt, maar ook in wat het lichaam al te lang probeert op te vangen.

Neem signalen serieus

Een lichaam dat moe blijft, slecht slaapt of continu gespannen aanvoelt, probeert vaak iets duidelijk te maken.

Onderzoek beide kanten

Werk aan bewustwording én ondersteun tegelijkertijd het lichaam. Juist die combinatie brengt vaak duurzame beweging.

Misschien herken je iets. Stress die blijft hangen. Een lichaam dat niet meewerkt, ook al doe je er van alles aan. Slaap die niet brengt wat hij zou moeten brengen. Moe wakker worden, of een buik die dwarsligt zodra het er even op aankomt.

Dat zijn signalen.

Wil je weten wat jouw lichaam je probeert te vertellen, of is het tijd om je beleving en je patronen onder de loep te nemen, dan vind je bij Innervida en HerstelmetQKH beide kanten terug.

Spreekt dit artikel je aan of roept het vragen op? Neem gerust contact op met het secretariaat van Innervida. We verwijzen je graag door naar Leandra.

Leuk artikel? Deel en volg ons op LinkedIn, Facebook

Laten we samen iets moois
beginnen!

Heb je een vraag of wil je gewoon even sparren?
Mail naar sparren@innervida.nl