Sommige dagen herinneren ons eraan waarom we doen wat we doen!

Niet omdat een programma precies verloopt zoals gepland of omdat een model nieuwe inzichten oplevert, maar omdat zichtbaar wordt wat er mogelijk is wanneer mensen elkaar werkelijk ontmoeten. Onlangs mochten wij als team een internationale groep professionals begeleiden tijdens een teamontwikkeldag. Een dag die in eerste instantie ging over samenwerking, communicatie en teamontwikkeling, maar die uiteindelijk vooral draaide om iets veel fundamentelers: de mens achter de professional.

In organisaties werken mensen dagelijks samen aan dezelfde doelstellingen. Ze delen projecten, verantwoordelijkheden en ambities. Toch betekent dat niet automatisch dat zij ook dezelfde werkelijkheid ervaren. Iedereen kijkt immers door zijn eigen bril naar de wereld. Ervaringen, overtuigingen, cultuur, persoonlijkheid en levensgeschiedenis kleuren de manier waarop we luisteren, interpreteren en betekenis geven aan wat er om ons heen gebeurt.

Juist dat werd gedurende de dag steeds zichtbaarder. Niet doordat we het erover vertelden, maar doordat deelnemers het zelf ervaarden. In gesprekken, oefeningen en ontmoetingen ontdekten zij hoe verschillend mensen naar dezelfde situatie kunnen kijken en hoe snel aannames ontstaan wanneer we onvoldoende nieuwsgierig zijn naar elkaars perspectief. Wat voor de één logisch en vanzelfsprekend lijkt, blijkt voor een ander een totaal andere betekenis te hebben.

Daar ligt vaak de oorsprong van misverstanden, spanning en frustratie binnen teams. Niet in onwil, maar in verschil. Tegelijkertijd ligt daar ook een enorme kans. Want op het moment dat mensen stoppen met overtuigen en beginnen met onderzoeken, verandert de kwaliteit van het gesprek. Nieuwsgierigheid maakt plaats voor begrip en luisteren wordt belangrijker dan gelijk krijgen.

Dat zagen we gedurende de dag op verschillende momenten gebeuren. Gesprekken werden opener. Mensen gingen niet alleen vertellen wat zij vonden, maar ook onderzoeken waarom zij dat vonden. Er ontstond ruimte voor feedback, voor reflectie en voor het delen van perspectieven die normaal gesproken onder de oppervlakte blijven. Juist daar begon iets te verschuiven.

Een belangrijk thema daarbij was vertrouwen. Niet als abstract begrip, maar als dagelijkse praktijk. Vertrouwen ontstaat immers niet door mooie woorden of goede intenties alleen. Het ontstaat wanneer mensen zich uitspreken, luisteren naar elkaar en ervaren dat verschillen er mogen zijn. Wanneer feedback niet wordt gezien als kritiek, maar als een bijdrage aan groei. Wanneer verantwoordelijkheid niet wordt doorgeschoven, maar wordt genomen.

Met behulp van verschillende werkvormen en inzichten onderzochten we samen wat sterke teams onderscheidt van teams die vooral naast elkaar werken. Daarbij werd opnieuw duidelijk dat effectieve samenwerking niet begint bij processen of structuren, maar bij de kwaliteit van de onderlinge relaties. Teams groeien wanneer mensen bereid zijn zichzelf te laten zien, wanneer zij elkaar aanspreken vanuit respect en wanneer zij verantwoordelijkheid nemen voor hun eigen bijdrage aan het geheel.

Wat ons daarbij iedere keer opnieuw raakt, is dat de antwoorden vrijwel altijd al in de groep aanwezig zijn. Mensen beschikken vaak over meer wijsheid, betrokkenheid en potentieel dan zij zelf beseffen. Soms is er slechts een veilige ruimte nodig waarin dat zichtbaar mag worden. Een ruimte waarin mensen kunnen vertragen, reflecteren en elkaar opnieuw ontmoeten, niet alleen vanuit hun functie, maar vooral vanuit hun mens-zijn.

Ook voor ons als begeleidingsteam was deze dag opnieuw een bevestiging van waarom wij geloven in de kracht van menselijke organisaties. Samen met Cristina, Diana, Arthur en mijzelf mocht ik bijdragen aan een omgeving waarin leren, ontmoeten en ontwikkelen centraal stonden. Ieder vanuit zijn of haar eigen expertise, ervaring, persoonlijkheid en perspectief. Juist die diversiteit maakte het mogelijk om aan te sluiten bij wat er in de groep nodig was. Soms door te spiegelen, soms door te verdiepen, soms door te confronteren en soms simpelweg door aanwezig te zijn. Niet als experts die de antwoorden brengen, maar als begeleiders van een proces waarin mensen hun eigen antwoorden ontdekken.

Daar ligt voor ons de essentie van organisatieontwikkeling. Niet in het optimaliseren van systemen alleen, maar in het versterken van de verbinding tussen mensen. Want uiteindelijk zijn het mensen die cultuur creëren, samenwerking vormgeven en organisaties laten groeien.

Bij Innervida geloven wij dat duurzame verandering begint op het moment dat mensen opnieuw verbinding maken met hun kwaliteiten, hun talenten en hun intrinsieke motivatie. Wanneer die ruimte ontstaat, gebeurt er iets bijzonders. Dan ontstaat energie. Dan ontstaat eigenaarschap. Dan ontstaat beweging.

Of, zoals wij het graag zeggen: van de passie van de mens naar magie in de organisatie.

Met dankbaarheid kijk ik terug op deze dag. Niet alleen vanwege de mooie gesprekken, inzichten en ontmoetingen, maar vooral vanwege wat er zichtbaar werd wanneer mensen de ruimte krijgen om zichzelf te laten zien. Samen met mijn collega’s mocht ik opnieuw ervaren hoeveel potentieel aanwezig is in mensen, teams en organisaties wanneer vertrouwen, aandacht en oprechte nieuwsgierigheid de ruimte krijgen.

Dat blijft voor ons, iedere keer opnieuw, een voorrecht.

Wanneer de passie van de mens ruimte krijgt, ontstaat de magie in de organisatie.

Tatiana van Rijswijk-Koot
Innervida; waar menselijke organisaties ontstaan.